Автоматлаштырылгъан идаре этильген машиналар насыл чалышалар .
Автоматлаштырылгъан идаре этильген автомобиль (АИА) — инсан операторларына мухтадж олмадан, эвельден -белгиленген маршрутлар я да динамик шекильде мейдангъа кетирильген инструкциялар боюнджа материалларны автоматик суретте ташып кетмеге къабилиетли акъыллы алеттир. Онынъ чалышув принципи биринджи невбетте навигация технологиясы, сенсор системалары, идаре системалары ве кучь системаларынынъ координациялы чалышувына эсаслана.
Биринджиден, АГВнинъ навигация технологиясы онынъ ёлны планлаштырув ве ерлештирюв имкянларыны бельгилей. Умумий навигация усулларына электромагнит навигациясы, лазер навигациясы, корюв навигациясы ве инерциаль навигация кире. Электромагнит навигациясы магнит мейданыны мейдангъа кетирмек ичюн комюльген теллерни къуллана, АГВ исе сигнал сапмаларыны тапмакъ ве онынъ ёнелишини уйгъунлаштырмакъ ичюн электромагнит индукция датчиклерини къуллана. Лазер навигациясы лазер сканерлерине таяна, бу исе этрафтаки муитте акс эттириджи панельлерни бельгилемек ве онынъ триангуляция вастасынен ерини эсаплай. Визион навигациясында тасвирлернинъ малюматларыны къаплап алмакъ ичюн камералар къулланыла ве алгоритмлерни бирлештире, о, дикъкъаткъа ляйыкъ ерлерни я да ёл хусусиетлерини бельгилемек ичюн. Инерциаль навигацияда гироскоплар ве акселерометрлер къулланыла, олар керчек вакъытта ер денъиштирюв ве ёнелишни эсаплайлар, бу исе оны къыскъа- месафеге, юксек{{6} догърулыкъ ташувына келишкен япа.
Экинджиден, сенсор системасы АГВнинъ экологик къабулынынъ анахтардыр. АГВ-лер, адет узьре, ультрадавушлы датчиклер, инфракъырмызы датчиклер я да маниалардан къачынув ве тапмакъ ичюн чарпышмаларны тапув датчиклеринен донатылгъан, бу исе хавфсыз чалышувны темин эте. Бундан да гъайры, якъынлыкъ датчиклери АГВ-ге юк я да док станцияларыны бельгилемеге ярдым этелер, бу исе оператив догърулыкъны яхшылаштыра. Незарет системасы – бу АГВнинъ «мий»идир, навигация ве сенсор малюматларыны ишлей ве вазифелер акъкъында инструкцияларны беджере. Сымсыз коммуникациялар (W-Fi я да Bluetooth киби) вастасынен АГВ меркезий диспетчерлик системасындан макъсадлы ер, ёлны планлаштырув ве вазифенинъ огде тургъаны киби вазифелер малюматларыны ала. Незарет системасы автомобильнинъ сурьатыны, ёнелишини ве арекет мантыгъыны акъикъий-деварасына эсасланып, идаре этмек вазифесининъ семерели ве тургъун битирильмесини темин эте.
Ниает, кучь системасы АГВ ичюн харекетлиликни теминлей, о, адет узьре электрик двигателинен къуветлендириле. Базы АГВ-лерде узакъ вакъыт чалышмакъ ичюн батареялар да бар.
Хуляса оларакъ, автоматлаштырылгъан идаре этильген автомобильлер (АИА) навигация ве ерлештирюв, этраф муитни къабул этмек, акъыллы идаре этмек ве кучь берювнинъ координациялы интеграциясы вастасынен автоматлаштырылгъан ве акъыллы материалларнен чалышувгъа иришелер. Олар логистика, истисал ве дигер сааларда кенъ къулланыла, истисалнынъ семерелилигини ве хавфсызлыгъыны сезилерли дереджеде юксельте.
